بیوگرافی کامل ثریا قاسمی: بانویِ اول نقش های ماندگار
ثریا قاسمی، با نام اصلی مولود ملاقاسم، نامی است که با تاریخ سینما، تئاتر و تلویزیون ایران گره خورده است.
ثریا قاسمی در ۲۸ آذر ۱۳۱۹ در تهران چشم به جهان گشود. رشد در خانواده ای که مادرش، حمیده خیرآبادی (ملقب به مادر سینمای ایران)، ستون اصلی آن بود، او را از کودکی با فضای هنر و نمایش آشنا کرد. با این حال، ثریا هرگز زیر سایه نام مادر باقی نماند. او مسیر حرفه ای خود را با استقلال کامل و از رادیو آغاز کرد؛ جایی که قدرت بیان و طنین صدای خاصش، او را به یکی از بهترین گویندگان و دوبلورهای عصر خود تبدیل کرد.
ورود به دنیای نمایش و سینما
در اوایل دهه ۴۰، ثریا قاسمی پس از تجربه موفق در رادیو، به صحنه تئاتر آمد. همکاری با بزرگان تئاتر آن زمان و اجرای نمایش های کلاسیک و مدرن، پختگی عجیبی به بازی او بخشید. ورود او به سینما با فیلم ماندگار «آرامش در حضور دیگران» به کارگردانی ناصر تقوایی رقم خورد. این شروع قدرتمند، نوید ظهور بازیگری را می داد که فراتر از کلیشه های زمانه قدم برمی دارد.
او در دوران پیش از انقلاب، علاوه بر بازیگری، در زمینه دوبله نیز بسیار فعال بود و صدای او بر روی بسیاری از شخصیت های محبوب جهانی، بخشی از خاطرات جمعی ایرانیان را تشکیل می دهد.
فعالیت در رادیو و دوبله
بسیاری از مخاطبان جوان شاید ندانند که ثریا قاسمی یکی از ستون های “رادیو ایران” بوده است. برنامه قدیمی «قصه شب» با صدای او جانی دوباره می گرفت. در حوزه دوبله نیز، او به جای شخصیت های بزرگی صحبت کرده است. توانایی او در تغییر لحن و انتقال حس تنها از طریق صدا، باعث شده که او در لیست برترین صداپیشگان تاریخ ایران قرار گیرد.
کارنامه درخشان سینمایی
در اینجا فهرستی از مهم ترین و تاثیرگذارترین آثار سینمایی ثریا قاسمی گردآوری شده است:
| نام فیلم | سال تولید | کارگردان | نقش / ویژگی بارز |
| آرامش در حضور دیگران | ۱۳۴۹ | ناصر تقوایی | ورود جدی به سینمای روشنفکری |
| خواستگاری | ۱۳۶۸ | مهدی فخیم زاده | بازی درخشان در کنار هادی اسلامی |
| مجسمه | ۱۳۷۱ | ابراهیم وحیدزاده | تجربه موفق در فضای کمدی-فانتزی |
| مارال | ۱۳۷۹ | مهدی صباغ زاده | برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن |
| شام آخر | ۱۳۸۰ | فریدون جیرانی | نقشی متفاوت و تأثیرگذار در درام عاشقانه |
| دختر شیرینی فروش | ۱۳۸۰ | ایرج طهماسب | نمایش توانمندی در طنز موقعیت |
| دعوت | ۱۳۸۷ | ابراهیم حاتمی کیا | اپیزود مادرانه و مذهبی |
| عروسک فرنگی | ۱۳۸۴ | فرهاد صبا | درامی اجتماعی با محوریت روابط انسانی |
| ویلایی ها | ۱۳۹۵ | منیر قیدی | برنده سیمرغ بلورین نقش مکمل زن |
| قاتل اهلی | ۱۳۹۵ | مسعود کیمیایی | همکاری با کارگردان موج نو |
| دوچ | ۱۳۹۷ | امیر مشهدی عباس | حضور در آثار کانون پرورش فکری |
آثار تلویزیونی
| نام سریال | سال پخش | کارگردان | توضیحات / شبکه |
| سوجان | ۱۴۰۳ | حسین تبریزی | شبکه ۱ (نقش مادربزرگ) |
| تانک خورها | ۱۴۰۳ | پرویز شیخ طادی | شبکه ۳ |
| فریبا | ۱۴۰۳ | محمود معظمی | شبکه ۳ |
| بی تو می میرم | ۱۴۰۳ | عباس مرادیان | شبکه نمایش خانگی |
| حیل | ۱۴۰۲ | مسعود آب پرور | شبکه ۳ |
| عشق کوفی | ۱۴۰۲ | حسن آخوندپور | شبکه ۳ (سریال محرمی) |
| گیل دخت | ۱۴۰۱ | مجید اسماعیلی | درام تاریخی |
| حکم رشد | ۱۴۰۱ | حسن لفافیان | پلیسی-خانوادگی |
| برف بی صدا می بارد | ۱۴۰۰ | پوریا آذربایجانی | درام خانوادگی طولانی |
| بچه مهندس ۴ | ۱۴۰۰ | احمد کاور | نقش “بی بی گوهر” |
| آقازاده | ۱۳۹۹ | بهرنگ توفیقی | نمایش خانگی (نقش احترام) |
| بچه مهندس ۳ | ۱۳۹۹ | علی غفاری | ورود به فصل سوم |
| سرزمین مادری | ۱۳۹۲-۱۳۹۹ | کمال تبریزی | درام تاریخی پرحاشیه |
| هیئت مدیره | ۱۳۹۷ | مازیار میری | کمدی اجتماعی |
| آرام می گیریم | ۱۳۹۵ | روح الله سهرابی | نقش مونس |
| پشت بام تهران | ۱۳۹۴ | بهرنگ توفیقی | درام اجتماعی |
| معمای شاه | ۱۳۹۴ | محمدرضا ورزین | نقش ملکه مادر |
| تعبیر وارونه یک رؤیا | ۱۳۹۴ | فریدون جیرانی | سریال جاسوسی |
| آوای باران | ۱۳۹۲ | حسین سهیلی زاده | نقش مادربزرگی |
| یادآوری | ۱۳۹۲ | حجت قاسم زاده اصل | اولین سریال شبکه آی فیلم |
| کلاه پهلوی | ۱۳۹۱ | ضیاءالدین درین | نقش مشایخ |
| نابرده رنج | ۱۳۹۰ | علیرضا بذرافشان | طنز دوران جنگ |
| جراحت | ۱۳۸۹ | محمدمهدی عسگرپور | سریال ماه رمضان |
| صاحب دلان | ۱۳۸۵ | محمدحسین لطیفی | از ماندگارترین آثار مذهبی |
| او یک فرشته بود | ۱۳۸۴ | علیرضا افخمی | اولین سریال ماورایی |
| خانه ای در تاریکی | ۱۳۸۲ | سعید سلطانی | درام تاریخی-معمایی |
| شب دهم | ۱۳۸۰ | حسن فتحی | نقش مادر حیدر خوش مرام |
| پس از باران | ۱۳۷۹ | سعید سلطانی | نقش همسر اول خان |
| در قلب من | ۱۳۷۷ | حمید لبخند | درام خانوادگی |
| در پناه تو | ۱۳۷۴ | حمید لبخند | از محبوب ترین سریال های دهه ۷۰ |
| نیمه پنهان ماه | ۱۳۷۳ | مجید جعفری | سریال مناسبتی ماه رمضان |
| گرگ ها | ۱۳۶۶ | داوود میرباقری | از اولین سریال های پس از انقلاب |
| تلخ و شیرین | ۱۳۵۳ | منصور پورمند | سریال محبوب پیش از انقلاب |
| پیوند | ۱۳۴۸ | نصرت کریمی | اولین تجربه بازیگری در تلویزیون |
جوایز و افتخارات
ثریا قاسمی از معدود بازیگرانی است که هم در جشنواره فیلم فجر و هم در جشن های تخصصی منتقدان، بارها مورد تجلیل قرار گرفته است.
- سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن: برای فیلم مارال (نوزدهمین دوره جشنواره فیلم فجر – ۱۳۷۹)
- سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل زن: برای فیلم ویلایی ها (سی و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر – ۱۳۹۵)
- تندیس زرین بهترین بازیگر نقش مکمل زن: از جشن خانه سینما برای فیلم ویلایی ها.
- بزرگداشت رسمی: در چندین دوره از جشنواره های معتبر ملی به پاس یک عمر فعالیت هنری.
ویژگی های سبک بازیگری
ثریا قاسمی را می توان استاد “بازی های زیرپوستی” و “بیان احساسات با نگاه” دانست. او در طول دهه ها فعالیت، توانسته است طیف وسیعی از نقش ها را ایفا کند:
- مادر مقتدر: زنی که با تدبیر خانواده را مدیریت می کند.
- مادر رنج دیده: شخصیتی که نماد ایثار و فداکاری در دوران جنگ یا سختی های اجتماعی است.
- زن مدرن و شهری: شخصیتی با چالش های روشنفکری و اجتماعی.
تنوع بازی او به گونه ای است که مخاطب همزمان می تواند با او در یک سریال درام اشک بریزد و در یک فیلم کمدی لبخند بزند.
زندگی شخصی
ثریا قاسمی همواره خود را شاگرد مکتب مادرش، حمیده خیرآبادی می داند، اما از نظر سبک زندگی هنری، همواره سعی کرده است حاشیه را از متن زندگی اش دور نگه دارد. ثریا قاسمی کمتر در گفتگوهای جنجالی شرکت می کند و ترجیح می دهد حرف هایش را با هنر خود بر روی صحنه یا مقابل دوربین بزند.
او متاهل بوده و دارای سه فرزند است. نظم در کار و احترام به پیشکسوت و جوان، از ویژگی های بارز اخلاقی اوست که همواره زبانزد همکارانش بوده است.
جمع بندی
ثریا قاسمی نه تنها بازیگری پیشکسوت است، بلکه الگویی از تعهد و خلاقیت در هنر ایران به شمار می رود. حضور او در سینما، تلویزیون و تئاتر، همواره با دقت در انتخاب نقش و انتقال عمیق احساسات همراه بوده است. او توانسته طیف وسیعی از شخصیت ها را به شکلی واقعی و باورپذیر به تصویر بکشد و همزمان در رادیو و دوبله نیز تأثیری ماندگار بر جای بگذارد. ثریا قاسمی با حفظ اصالت هنری و احترام به مخاطب، نسل های مختلف را با هنر خود پیوند داده و نشان داده که بازیگری بیش از یک حرفه، ابزاری برای روایت تجربه های انسانی و خلق خاطراتی پایدار است.
نوشته شده توسط تیم بیوگرام


