بیوگرافی علیرضا خمسه

بیوگرافی علیرضا خمسه

در میان چهره های ماندگار و تأثیرگذار در تاریخ سینما، تلویزیون و تئاتر ایران، بی شک علیرضا خمسه جایگاه ویژه ای دارد. او نه تنها یک بازیگر توانا، بلکه فیلم نامه نویس، کارگردان و کمدینی چیره دست است که با استعداد ذاتی و پشتکار فراوان، کارنامه ای درخشان از خود به جای گذاشته است. از نقش های کمدی به یادماندنی مانند «باباپنجعلی» در سریال پایتخت تا ایفای نقش های جدی و دراماتیک که مورد تحسین منتقدان قرار گرفته اند، علیرضا خمسه همواره توانسته است مخاطبان را با گستره توانایی های خود شگفت زده کند. این بیو علیرضا خمسه، نگاهی عمیق به زندگی، مسیر هنری و دستاوردهای این هنرمند بزرگ می اندازد.

علیرضا خمسه: از پامنار تا دوره های پانتومیم پاریس

علیرضا خمسه نیا در تاریخ ۹ بهمن ۱۳۳۱ در محله پامنار (مروی) تهران چشم به جهان گشود.با توجه به این تاریخ تولد، سن علیرضا خمسه بیانگر بیش از چند دهه تجربه هنری و فعالیت حرفه ای مستمر در عرصه بازیگری ایران است.  او پس از اتمام تحصیلات مقدماتی، در رشته روان شناسی در دانشگاه شهید بهشتی به تحصیل پرداخت و از این دانشگاه فارغ التحصیل شد. علاقه شدید او به هنر و بازیگری، علیرضا خمسه را در سال ۱۳۵۷ به سمت فرانسه سوق داد.

شایان ذکر است که او به مدت یک سال و نیم در سه مرکز معتبر هنری پاریس، یعنی مدرسه ون سن، آتلیه اگوستوبوال و آتلیه سیته یونیورسیته پاریس، دوره های تخصصی مربوط به پانتومیم، حرکات بدنی و بازیگری را با جدیت فراگرفت. این دوره ها، شالوده اصلی مهارت او در حرکات بدنی و میمیک صورت را بنا نهاد که بعدها به یکی از ویژگی های بارز سبک بازیگری او، به ویژه در نقش های کمدی تبدیل شد.

نخستین گام ها و ظهور یک هنرمند چندوجهی

پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۵۹، علیرضا خمسه به سرعت وارد عرصه سینما شد و در سال ۱۳۶۰ برای اولین بار با ایفای نقش در فیلم «مرگ یزدگرد» به کارگردانی بهرام بیضایی، مقابل دوربین سینما قرار گرفت. جالب است بدانید که این فیلم جدی، سرآغازی برای مسیر هنری پربار او بود. با این حال، نوع خطوط چهره خمسه و تسلط بی نظیر او بر حرکات صورت (میمیک) و نرمی ای که در حرکات بدنش وجود داشت، در کنار توانایی بسیار بالا در خلق صحنه های طنز و کمیک، از همان ابتدا توجه کارگردان های کمدی ساز و برنامه سازان تلویزیون را به خود جلب کرد.

از آن مهم تر این که، بعد از فیلم «مرگ یزدگرد»، برنامه سازان تلویزیون به سراغ علیرضا خمسه رفتند و او در برنامه های متعددی مانند «نوروزنامه»، «هوشی و موشی»، «بورزید و بخندید»، «حواستو جمع کن» و «نگاه سوم» به اجرای قطعات نمایشی طنز پرداخت. این برنامه ها، زمینه را برای تثبیت او به عنوان یک چهره کمدی محبوب فراهم آورد.

اوج گیری علیرضا خمسه در سینما و تلویزیون

سال های پایانی دهه شصت و دهه هفتاد شمسی، نقطه عطفی در کارنامه هنری علیرضا خمسه محسوب می شود. در سال ۱۳۶۷، خمسه در فیلم روز باشکوه ساخته کیانوش عیاری در کنار هنرمندانی چون علی نصیریان، ایرج طهماسب و گوهر خیراندیش به ایفای نقش پرداخت. هرچند این فیلم از سوی تماشاگران با استقبال خوبی روبه رو شد، اما این بازی در مجموعه تلویزیونی «هوشیار و بیدار» بود که سال ۱۳۶۶ از تلویزیون پخش شد و علیرضا خمسه را بین مخاطبان کوچک و بزرگ به شهرت بی سابقه ای رساند.

نکته قابل توجه این است که در همان سال، کیومرث پوراحمد فیلم «لنگرگاه» را ساخت و خمسه در نقشی کاملاً متفاوت و جدی در آن ظاهر شد. او در این فیلم، نقش حمزه را بازی می کرد که در مسافرخانه ای در شهر بندرعباس کار می کرد و پناهگاه دو نوجوانی شده بود که از تهران گریخته بودند. این ایفای نقش نشان دهنده توانایی او در نقش آفرینی های متنوع بود.

جوایز و تحسین منتقدان: «آپارتمان شماره ۱۳» و «چشم شیطان»

سال ۱۳۶۹ برای علیرضا خمسه با بازی در فیلم «آپارتمان شماره ۱۳» به کارگردانی یدالله صمدی همراه بود. در این فیلم، خمسه نقش صاحب آپارتمانی در تهران را ایفا می کرد که برای فروش آن از کرمان به تهران آمده بود. او با بیان هنرمندانه لهجه کرمانی و بازی روان خود، توانست جایزه بهترین بازیگر مرد را از جشنواره بین المللی فیلم پیونگ یانگ کره شمالی در سال ۱۹۹۲ ازآن خود کند. شایان ذکر است که این فیلم در جشنواره فجر نیز نامزد ۷ سیمرغ شد و برنده ۲ سیمرغ نیز گردید.

در سال ۱۳۷۲، ابوالحسن داوودی فیلم فانتزی «من زمین را دوست دارم» را ساخت و علیرضا خمسه در آن نقش مردی فضایی را با گریمی متفاوت و جذاب بازی کرد. بازی خوب خمسه و تروکاژهای تصویری این فیلم، «من زمین را دوست دارم» را با استقبال خوبی از سوی تماشاگران روبه رو کرد. در همین سال، حسن هدایت نیز فیلم «چشم شیطان» را با ژانری حادثه ای و متفاوت از دیگر کارهای خمسه، مقابل دوربین برد و نقش اول آن را به او سپرد.

بازی پرتنش و فعال خمسه در این فیلم، او را کاندیدای بهترین بازیگر نقش اول مرد در سال ۱۳۷۲ و دوازدهمین جشنواره فیلم فجر کرد. از آن مهم تر این که، «چشم شیطان» از این دوره جشنواره نامزد دریافت ۵ سیمرغ و برنده ۳ سیمرغ شد که بیانگر کیفیت بالای این اثر و بازی علیرضا خمسه در آن است.

جالب است بدانید که در همان سال، خمسه به کارگردانی نیز روی آورد و مجموعه «بشین، پاشو، بخند» را برای گروه کودک و نوجوان شبکه دو کارگردانی کرد و در سال ۱۳۷۸ در مجموعه تلویزیونی «می گی نه؟ نگاه کن!» حضور یافت.

نقطه عطف: سیمرغ بلورین برای «بیست»

یکی از برجسته ترین افتخارات در بیو علیرضا خمسه، کسب سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای فیلم «بیست» است. در سال ۱۳۸۷، علیرضا خمسه با ایفای نقش در این فیلم به کارگردانی عبدالرضا کاهانی، بار دیگر توانایی های خود را در ایفای نقش های جدی و عمیق به اثبات رساند و موفق به دریافت جایزه ارزشمند سیمرغ بلورین از بیست و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر شد. این جایزه، مهر تأییدی بر گستره استعداد و توانایی های او در عرصه بازیگری بود و نشان داد که او نه تنها در کمدی، بلکه در درام نیز حرف های بسیاری برای گفتن دارد.

«باباپنجعلی» و محبوبیت بی نظیر: علیرضا خمسه در تلویزیون

حضور علیرضا خمسه در پنج فصل از مجموعه تلویزیونی «پایتخت» (۱۳۸۹–۱۳۹۷) در نقش «باباپنجعلی»، نه تنها او را به اوج شهرت و محبوبیت رساند، بلکه این کاراکتر را به یکی از محبوب ترین و به یادماندنی ترین شخصیت های تاریخ تلویزیون ایران تبدیل کرد. «باباپنجعلی» با ویژگی های منحصر به فرد خود، از جمله فراموشی، سادگی و دیالوگ های معروفش، بخش جدایی ناپذیری از خاطرات جمعی ایرانیان شده است.

علاوه بر «پایتخت»، خمسه در مجموعه های تلویزیونی پربیننده دیگری نیز حضور یافته است. از آن مهم تر این که، ایفای نقش در «مرد هزارچهره» به کارگردانی مهران مدیری، «بیمار استاندارد» سعید آقاخانی، «میکائیل» سیروس مقدم و بسیاری دیگر، نشان از حضور فعال و پررنگ علیرضا خمسه در قاب تلویزیون و ارتباط مستمر او با مخاطبان دارد.

کارنامه هنری علیرضا خمسه: گستره ای از نقش ها و ژانرها

کارنامه هنری علیرضا خمسه، آینه ای تمام نما از تنوع و گستردگی فعالیت های او در عرصه های مختلف است. او نه تنها به عنوان بازیگر، بلکه به عنوان نویسنده و کارگردان نیز آثاری را خلق کرده است.

آثار سینمایی علیرضا خمسه

حضور علیرضا خمسه در تلویزیون

فعالیت های علیرضا خمسه در شبکه نمایش خانگی

نمایش های تئاتر علیرضا خمسه

فراتر از بازیگری: علیرضا خمسه به عنوان مجری و کارگردان

علیرضا خمسه تنها به بازیگری بسنده نکرده و در طول سالیان فعالیت هنری خود، تجربه مجری گری و کارگردانی را نیز به کارنامه خود افزوده است که نشان از توانایی های چندگانه این هنرمند دارد.

مجری گری

• مسابقه بگو بخند (۱۴۰۳ _ ۱۴۰۲)
• مسابقه ثانیه ها (۱۳۹۴)
• مسابقه هفت خوان (۱۳۶۳)

استندآپ کمدی

• بگو بخند (۱۴۰۳ _ ۱۴۰۲)
• خنداننده برتر (۱۳۹۴)

مستند

• یک روز با علیرضا خمسه و دخترش (۱۳۹۳)

حضور علیرضا خمسه در هیئت های داوری و فعالیت های صنفی

علیرضا خمسه به دلیل تجربه و دانش عمیق خود در عرصه هنر، بارها به عنوان عضو هیئت داوران در جشنواره های مختلف هنری داخلی و بین المللی دعوت شده است. این امر نشان دهنده اعتبار و جایگاه او در جامعه هنری ایران است.

عضویت در هیئت های داوری

اجراهای صحنه

• مجری هفتمین جشن خانه سینما (به همراه فاطمه معتمدآریا) در تهران (۱۳۸۰)
• مجری اختتامیه بیست و دومین دوره جشنواره فیلم فجر در تهران (۱۳۸۲)
• مجری اختتامیه دومین جشنواره سبز (محیط زیست) در تهران (۱۳۸۳)
• مجری افتتاحیه بیست و دومین جشنواره بین المللی فیلم های کودک و نوجوان در همدان (۱۳۸۷)
• مجری افتتاحیه بیست و پنجمین جشنواره بین المللی فیلم های کودک و نوجوان در اصفهان (۱۳۹۰)

فعالیت های صنفی

• عضو هیئت مؤسس انجمن بازیگران سینمائی کشور
• عضو شورای مرکزی انجمن بازیگران سینمائی کشور (از بدو تأسیس تا سه دوره بعد)
• عضو هیئت حل اختلاف صنفی مجمع تهیه و تولید و پخش فیلم های ایرانی (۳ دوره)
• عضو هیئت مدیره تعاونی مسکن خانه سینما – از بدو تأسیس تا انحلال
• عضو هیئت داوری و حل اختلاف خانه سینما (یک دوره – سال ۱۳۸۹–۱۳۹۰)
• بازرس انجمن بازیگران سینمای ایران (از سال ۸۵ تاکنون – ۳ دوره)

جوایز و افتخارات علیرضا خمسه

طول سال ها فعالیت هنری، علیرضا خمسه جوایز و تقدیرهای متعددی را دریافت کرده است که مهر تأییدی بر استعداد و تلاش های او در عرصه هنر است.

• کاندیدای بهترین بازیگر نقش دوم مرد در بخش مسابقه سینمای ایران، برای فیلم «دو نفر و نصفی» (۱۳۷۰)
• بهترین بازیگر مرد از جشنواره بین المللی فیلم پیونگ یانگ، برای فیلم «آپارتمان شماره ۱۳» (۱۳۷۱)
• کاندیدای دریافت جایزه بهترین بازیگر مرد از دوازدهمین دوره جشنواره فیلم فجر برای بازی در فیلم سینمائی «چشم شیطان» (۱۳۷۲)
• دریافت لوح تقدیر از احمد مسجدجامعی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (۱۳۸۲)
• لوح تقدیر از هفتمین جشنواره تئاتر تجربه کوتاه (۱۳۸۳)
• سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد مکمل از بیست و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر برای بازی در فیلم «بیست» (۱۳۸۷)
• تقدیر در بیست و چهارمین جشنواره بین المللی فیلم های کودک و نوجوان – همدان (۱۳۸۹)

جمع بندی

در پایان این بیو علیرضا خمسه، می توان گفت که او نه تنها یک بازیگر توانا، بلکه یک هنرمند جامع الاطراف است که با هوش، استعداد و پشتکار خود، جایگاهی ویژه در قلب مردم و تاریخ هنر ایران یافته است. توانایی او در گذار موفقیت آمیز از نقش های کمدی به دراماتیک، تسلط بر پانتومیم و میمیک، و حضور فعال در عرصه کارگردانی، نویسندگی و اجرا، از او چهره ای منحصربه فرد ساخته است.

از آن مهم تر این که، علیرضا خمسه با خلق شخصیت هایی چون «باباپنجعلی»، نه تنها لحظات شاد و به یادماندنی را برای چندین نسل به ارمغان آورده، بلکه توانسته است با نقش آفرینی های عمیق خود، تأثیری ماندگار بر روح و روان مخاطبان بگذارد. میراث هنری او، نمونه ای درخشان از تلاش و تعهد به هنر است که الهام بخش هنرمندان جوان خواهد بود و نام علیرضا خمسه را برای همیشه در تاریخ سینما و تلویزیون ایران جاودانه خواهد ساخت.

نوشته شده توسط تیم بیوگرام